ค่าน้ำค่าไฟเป็นเรื่องที่ผู้เช่าถามบ่อยที่สุด และเป็นจุดที่เจ้าของหอพักคำนวณผิดบ่อยที่สุดเช่นกัน บทความนี้อธิบายวิธีคิดค่าน้ำค่าไฟหอพักสองแบบที่ใช้กันทั่วไป พร้อมตัวอย่างคำนวณ และวิธีเลือกแบบที่เหมาะกับหอของคุณ
แบบที่ 1: คิดตามหน่วยที่ใช้จริง
วิธีนี้ใช้มิเตอร์แยกของแต่ละห้อง จดเลขมิเตอร์เดือนละครั้ง แล้วนำเลขครั้งนี้ลบด้วยเลขครั้งก่อน จะได้จำนวนหน่วยที่ผู้เช่าใช้ จากนั้นคูณด้วยราคาต่อหน่วยที่ตกลงกันไว้ในสัญญา
สูตร: (เลขมิเตอร์ครั้งนี้ − เลขมิเตอร์ครั้งก่อน) × ราคาต่อหน่วย
ตัวอย่าง: ห้อง 101 เลขมิเตอร์ไฟเดือนก่อน 1,240 เดือนนี้ 1,362 ใช้ไป 122 หน่วย หากสัญญากำหนดหน่วยละ 7 บาท ค่าไฟเดือนนี้คือ 122 × 7 = 854 บาท
ตัวเลข 7 บาทเป็นเพียงตัวอย่างประกอบการคำนวณ ไม่ใช่อัตราที่แนะนำ
- ข้อดี: ยุติธรรมกับทุกฝ่าย ใครใช้มากจ่ายมาก ผู้เช่าตรวจสอบได้จากเลขมิเตอร์
- ข้อเสีย: ต้องเดินจดมิเตอร์ทุกเดือน และมีโอกาสจดผิดหรือคีย์ผิด
แบบที่ 2: เหมาจ่ายรายเดือน
กำหนดยอดคงที่ต่อเดือน เช่น ค่าน้ำเหมา 100 บาทต่อคน หรือ 200 บาทต่อห้อง ไม่ต้องจดมิเตอร์ วิธีนี้นิยมใช้กับค่าน้ำมากกว่าค่าไฟ เพราะปริมาณการใช้น้ำของแต่ละห้องต่างกันไม่มาก
- ข้อดี: ออกบิลเร็ว ผู้เช่ารู้ยอดล่วงหน้า ไม่มีข้อโต้แย้งเรื่องเลขมิเตอร์
- ข้อเสีย: ผู้เช่าที่ใช้น้อยรู้สึกไม่คุ้ม ส่วนผู้เช่าที่ใช้มากทำให้เจ้าของขาดทุนได้
แบบผสม: มีขั้นต่ำแล้วคิดตามหน่วย
หอพักหลายแห่งกำหนดค่าน้ำขั้นต่ำไว้ เช่น ใช้ไม่ถึง 5 หน่วยคิดขั้นต่ำ 100 บาท หากเกินจึงคิดตามหน่วยจริง วิธีนี้ช่วยครอบคลุมต้นทุนคงที่ เช่น ค่าปั๊มน้ำและค่าบำรุงรักษา หากใช้วิธีนี้ต้องเขียนเงื่อนไขให้ชัดในสัญญา
เลือกแบบไหนดี
- ค่าไฟ: ควรคิดตามหน่วยจริงเกือบทุกกรณี เพราะห้องที่เปิดแอร์ทั้งวันกับห้องที่แทบไม่อยู่ใช้ไฟต่างกันหลายเท่า
- ค่าน้ำ: หอขนาดเล็กที่ไม่มีมิเตอร์น้ำแยกห้องใช้แบบเหมาจ่ายได้ หากมีมิเตอร์แยกอยู่แล้ว การคิดตามหน่วยจะมีข้อโต้แย้งน้อยกว่าในระยะยาว
ข้อควรระวังเรื่องราคาต่อหน่วย
ธุรกิจให้เช่าที่อยู่อาศัยตั้งแต่ 5 หน่วยขึ้นไปเป็นธุรกิจที่ถูกควบคุมสัญญาตามประกาศของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ซึ่งมีข้อกำหนดเกี่ยวกับการเรียกเก็บค่าสาธารณูปโภคด้วย ก่อนกำหนดราคาต่อหน่วย ควรตรวจสอบประกาศฉบับล่าสุดจาก สคบ. และระบุอัตราไว้ในสัญญาเช่าให้ชัดเจน
ทำให้การคิดค่าน้ำค่าไฟไม่ผิดพลาด
- จดมิเตอร์วันเดียวกันทุกเดือน เพื่อให้รอบบิลของแต่ละเดือนยาวใกล้เคียงกัน
- ถ่ายรูปหน้าปัดมิเตอร์เก็บไว้เป็นหลักฐานเมื่อผู้เช่าสงสัย
- แสดงเลขมิเตอร์ครั้งก่อน ครั้งนี้ และจำนวนหน่วยในบิลทุกใบ
- ตรวจห้องที่ยอดต่างจากเดือนก่อนมากผิดปกติก่อนส่งบิล
ระบบจัดการหอพัก ROOMONT รองรับทั้งการคิดตามหน่วยจริงและแบบเหมาจ่าย จดมิเตอร์หน้าห้องผ่านมือถือได้ ระบบจะคำนวณหน่วยและยอดเงินให้ทันที และเตือนเมื่อเลขมิเตอร์น้อยกว่าครั้งก่อน ทดลองใช้ฟรี 30 วัน